گل پیچ GolPich

بهای نابودی جنگل های حرا چیست؟

بهای نابودی جنگل های حرا چیست؟ بوشهر خبر تخریب و تهدید محیط زیست همواره سرتیتر اخبار مناطق میزبان تاسیسات صنعتی بزرگ هستند. محیط زیست و زیست بوم های مناطقی که خیال توسعه در سر دارند معمولاً بی پناه ترین عناصری هستند که زیر چرخ های توسعه نابود می شوند...


جوامع محلی خصوصاً آنها که گرد محرومیت بر چهره دارند، از گذشته تا امروز همیشه خواستگاه مطالبات اقتصادی و رفاهی بوده اند. استان بوشهر که گاه از صفت محرومیت برای شرح روند معیوب توسعه در آن استفاده می شود نیز به جهت میزبانی از صنایع بزرگ نفت و گاز یکی از کانون های این مطالبات بوده است. مطالبات در حوزه هایی که رفاه عمومی را به دنبال دارد لزوماً بنا نیست ضامن خوشبختی یا سرانجام خوشایندی باشد. گاه توسعه هم راه است با مخاطراتی برای زیستگاه های انسانی، طبقات فرودست یا جغرافیایی به خصوص.
تجربه ی مناطق توسعه یافته تری همچون اصفهان و اراک و یا حتی کشورهایی نظیر چین گواه این مدعاست که توسعه ی صِرف با لطمه هایی زیستی و انسانی هم راه است که امروزه مصادیق آنرا به شکل آلودگی هوا یا حاشیه نشینی و... می بینیم.
طی سالیان اخیر در استان بوشهر با انسجام سازمان های مردم نهاد و فعال تر شدن حامیان محیط زیست شاهد دو کنش مدنی در مخالفت در مقابل عملیات توسعه ای لطمه زا بوده ایم. مردادماه ۱۳۹۶ مردم آبپخش دشتستان با تجمع خود مانع از کلنگ زنی پروژه مجتمع پتروشیمی شدند. معترضین لطمه زا بودن این پروژه برای محیط زیست و کشاورزی منطقه و همین طور نامشخص بودن منابع تامین آب پروژه را دلیل اعتراضی می دانستند که در نهایت موجب تعلیق اجرای پروژه شد.
بعد از آن نیز حرکاتی همچون پویش نجات بیرمی برای اعتراض به فعالیت معدن سنگ مرمریت دشتی صورت گرفت. در ایام اخیر امّا مردم جنوب استان بوشهر در بندر دیّر در حرکتی نمادین و نصب پلاکاردهایی در حمایت و لزوم حفظ حیات جنگل حرا به پروژه پرورش میگو در حریم این اکوسیستم بی نظیر معترض شدند.
حفظ محیط زیست یک سوی این دو نمونه اعتراض مردمی است. سوی دیگر اما بلوغ مدنی مردم استان بوشهر و رشد عقلانیت اجتماعی در مقابل منافع محلی و گروهی است. از زمان انقلاب صنعتی به این سو جوامع در برخورد با مسئله توسعه یافتگی برخورد های متفاوتی داشته اند، برخی با وادادگی کامل کل هویت و دارایی های مادی و معنوی خودرا فدا کرده اند و بعضی دیگر متمدنانه میان آنچه هستی زیستیشان است و چیزی که منجر به پیشرفت مادی و رفاهی می شود تمایز قائل شده اند.
شکل گیری شخصیت حقوقی برای اعتراضات
«اسماعیل حسام مقدم»، دبیر انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات استان بوشهر در این زمینه به ایسنا می گوید: «در طول چند سال اخیر و رشد کمی و کیفی تشکل های غیردولتی بطور عام و انجمن های زیست محیطی و گروه های هویتی بطور خاص، شاهد شکل گیری شخصیت حقوقی برای اعتراض و انتقاد از این رویه و نگرش طولانی مدت به استان بوشهر بوده ایم. به لحاظ جامعه شناختی این رخداد، طبیعی ترین شکل مواجهه با نگرش تک بعدی به یک سرزمین و ذخایر آنست. متاسفانه صنایع بزرگ در استان بوشهر به هیچ وجه نسبت به مسئولیت های اجتماعی خود واقف نبوده و یا بی اهمیت بوده اند.»
مواجهه کالبد سرزمینی با صنایع
این کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی عنوان کرد: «چه رخداد اعتراض به کلنگ زنی پتروشیمی دشتستان، چه کمپین نجات بیرمی، چه در کمپین نجات جنگل حرا دیّر و چه در ماجرای نجات ساحل نای بند، بطور خیلی واضحی می شود مواجهه کالبد سرزمینی با بهره برداران صنعتی را مشاهده کرد. در موارد بالا اگر به صورت کلی به این مواجهات بنگریم و وارد مصادیق و جزئیات تخصصی نشویم (که همیشه محل مناقشات بی نتیجه می شود)، متوجه یک برخورد اجتماعی و فرهنگی با مقوله صنعت در اذهان مردمان این سرزمین می شویم.»

وی ادامه داد: «بالتبع باید در سطوح کلان مدیریتی صنایع نفت و گاز و پتروشیمی در سطح ملی و استانی به این نکته توجه گردد که این مواجهات می تواند چه پیامدهایی را برای توسعه پایدار و سرزمینی این استان رقم زند و آینده زندگی و زیست مردمان این استان را با چه مخاطرات جدی اجتماعی و فرهنگی مواجه سازد.»
ناهنجاری های ساختاری
دبیرکل انجمن هامون ایران اضافه کرد: «بی شک در استان بوشهر با این ناهنجاری های ساختاری مواجهیم و به صورتی کالبد سرزمینی و هویت اجتماعی- فرهنگی و معیشت اقتصادی مردم این استان را با سندروم روبه رو کرده است؛ نشانه های این سندروم را می شود در ماجراهای پتروشیمی دشتستان، کوه بیرمی، تالاب دیر و سواحل نایبند ردگیری کرد.»
حسام مقدم معتقد می باشد نگرش تک بعدی که در سطح مدیران کلان حاکمیت و دولت به استان بوشهر در طول این دو دهه شده است، کالبد این استان را به یک کارگاه بزرگ تبدیل کرده و از جنوب تا شمال این استان با مخاطرات محیطی گسترده ای مواجه می باشد.
لزوم واکنش نخبگان
این روزنامه نگار و فعال اجتماعی در گفت و گو با ایسنا می افزاید: «حال باید دید که آیا دانشگاه های استان بوشهر نسبت به این مخاطرات صنعت متذکر هستند. آیا اساسا رشته هایی مانند جامعه شناسی صنعتی یا توسعه و یا توسعه اقتصادی و یا جامعه شناسی محیط زیست و یا اقتصاد محیط زیست و یا رشته هایی از این دست در این دانشگاه ها بنا به ضرورت شکل گرفته اند؟ آیا اساسا طرح های مطالعاتی در گروه ها و دپارتمان های دانشگاهی این استان در باب این موضوعات صورت بندی شده اند؟ آنچه شکل گرفته نشان از آن دارد که نخبگان و دانشگاهیان استان نیز نسبت به این شرایط بحرانی بی توجه بوده اند و هیچ برنامه مشخصی هم در میان جامعه نخبگان استان بوشهر نسبت به این شرایط وجود نداشته و ندارد.»

فرصتی برای طرح متمدنانه مسائل
این مناقشات لایتناهی محیط زیستی می تواند محلی برای گردهمایی فعالان و نخبگان استان بوشهر باشد. فرصت بی نظیری که ضمن تمرین گفت و گو، تلاشی است برای طرح متمدنانه ی چالش های زیست محیطی و رسیدن به توسعه پایدار.
در یک فضای مغشوش و متشنج نه توان طرح مسئله را داریم نه امیدی به گشایش امور، خصوصاً در موضوعات محیط زیستی که محل دعوای منافع فردی و اقتصادی گروهی است با زیستگاه و دارایی های معنوی و زیستی عامه مردم. به همین دلیل پیشگامی رسانه ها در طرح مسئله و دوری از اختلاف افکنی هایی که فقط سبب فراموشی اصل مسئله می شود، ضروری بنظر می رسد.
رشد عقلانیت مدنی و مسئله محیط زیست
رشد عقلانیت مدنی که از آن صحبت می نماییم همان کنش متمدنانه ی مردم آبپخش و بندر دیّر است. توسعه لزوماً به هر بهایی منجر به نتایج خشنود کننده نیست. در مورد پیش آمده ی اخیر، مردم دیّر تشخیص دادند اشتغال زایی برای چند نفر محدود متاعی نیست که به بهای نابودی جنگل های حرّا بخرند. این بینش که خود ناشی از رشد عقلانیت و فرهنگ زیست اجتماعی است مرهون کوشش های سازمان های مردم نهاد و فعالین محیط زیستی است که در این سال ها اهتمام در بازتعریف ارزش های یک جامعه متعالی داشته اند. روزنه ی امیدی که می تواند ما را به حل متمدنانه ی مشکلات زیست محیطی بزرگتر در مقیاس آلایندگی های مناطق صنعتی جنوب استان (کنگان، دیّر، جم و عسلویه) امیدوار کند.
گزارش از: «حیدر کاشف»، خبرنگار ایسنا بوشهر




منبع:

1399/10/20
19:33:14
0.0 / 5
59
تگهای خبر: آب , آلودگی , بحران , جنگل
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
نظر شما در مورد این مطلب
نام:
ایمیل:
نظر:
سوال:
= ۵ بعلاوه ۱
گل پیچ - GolPich
golpich.ir - حقوق مادی و معنوی سایت گل پیچ محفوظ است

گل پیچ

فروش دسته گل و سبد گل