دریاچه گهر، نگین فیروزه ای لرستان، جهانی شد

به گزارش گل پیچ، دریاچه گهر، نگین فیروزه ای اشترانکوه و یکی از ارزشمندترین زیست بوم های طبیعی لرستان، با ثبت در کنوانسیون رامسر در جمع تالاب های مهم جهان قرار گرفت.

به گزارش گزارشگر خبرگزاری مهر، دریاچه گهر در استان لرستان در منطقه حفاظت شده اشترانکوه در ارتفاع ۲ هزار و ۳۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد که شامل ۲ بخش به نامهای گهر بزرگ و گهر کوچک یا گهر بالا و پایین است که وسعت دریاچه گهر بزرگ حدود ۱۰۰ هکتار و عمق دریاچه بین چهار تا ۲۸ متر و عرض آن بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر و طول آن یک هزار و ۵۰۰ متر است.
گفته می شود این دریاچه در اثر زمین لرزه ای بزرگ ایجاد شده باشد؛ چونکه این دریاچه روی گسل اصلی زاگرس قرار گرفته و به احتمال قوی جنبش گسل و بسته شدن دره ازطریق یک سنگ ریزش عظیم، عامل ایجاد آن شده است.
بر اساس مطالعات انجام شده ۶۸ گونه گیاه انحصاری و بیشتر از ۶۰۰ گونه گیاه و ۵۳ گونه درخت و درختچه و ۴۵ گونه پستاندار و ۳۰ گونه خزنده و ۱۹۵ گونه پرنده و ۵ گونه دوزیست و تعداد زیادی ماهی در این منطقه شناسایی شده است.
علاوه بر قزل آلا، این منطقه زیستگاه آبزیان دیگر مانند لاک پشت و قورباغه و حیوانات دیگری همچون قوچ و میش، بزکوهی، خرس قهوه ای، گرگ، روباه، گراز و خرگوش و انواع پرندگان مانند کرکس، عقاب، کبک و شاهین زرد و گونه های دیگر حیوانی است.
پوشش گیاهی گهر مانند دیگر مناطق رشته کوه اشترانکوه شامل گونه های بلوط، بید، بادام وحشی، پسته وحشی، سرو کوهی، زبان گنجشک، گون، آویشن و پونه کوهی است و البته در فصل بهار و اوایل تابستان میتوان در این منطقه گل های کوهی بخصوص گل شقایق و لاله واژگون را در راه رسیدن به دریاچه مشاهده کرد.
پیگیری های ثبت دریاچه گهر در کنوانسیون رامسر سابقه چندساله دارد و در سال ۱۴۰۳ وارد مرحله جدی تر و اجرایی شد، در این سال موضوع معرفی دریاچه گهر برای ثبت بین المللی مطرح و پرونده آن پیگیری شد، در ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۴ معاون محیط زیست دریایی و تالاب های سازمان حفاظت محیط زیست اعلام نمود که مراحل ثبت درحال اجراست و پرونده در راه پیگیری قرار دارد.
کنوانسیون رامسر پیمانی بین المللی در رابطه با صیانت از تالاب های جهان است و در سال ۱۹۷۱ (۱۳۴۹) در شهر رامسر ایران تهیه و به امضای نمایندگان ۱۸ کشور شرکت کننده رسید که در این کنوانسیون لیستی از تالاب های مهم جهان نیز تهیه شده است.
طرف های معاهده در این کنوانسیون مکلفند که تالاب های حائز اهمیت سرزمین خویش را تعیین، نقشه های اصلاحی تالاب ها را به نحوی تنظیم و اجرا کنند که حفظ و حراست و بهره برداری صحیح از آنها را در سرزمین خود آسان کند.
همچنین با اعمال مدیریت صحیح تلاش کنند تعداد پرندگان آبزی در تالاب های مربوطه را بالا برند و تسهیلات ضروری جهت حفاظت تالاب ها و پرندگان آبزی در منطقه تالاب ها فراهم نمایند.
دریاچه گهر چطور شکل گرفته است؟
در حال حاضر این پیمان ۲ هزار و ۴۱۲ مکان به وسعت بیشتر از ۲۵۴هزار هکتار در ۱۷۱ کشور را پوشش می دهد و ممانعت از هر گونه تجاوز و تعدی و تخریب در تالاب ها چه هم اکنون و چه در آینده و شناخت ظرفیتهای اساسی و بنیادی اکولوژیک تالاب ها و توجه به ارزش های اقتصادی، فرهنگی و علمی تالاب ها و قابلیت احیا و بازسازی آنها از اهداف این کنوانسیون است.
دریاچه گهر جاذبه ای طبیعی با خصوصیت های اکولوژیکی منحصر به فرد یکی از زیباترین دریاچه های کوهستانی ایران است که در کوه سن بران بلندترین رشته کوه اشترانکوه ۱۲۱ کیلومتری شرق لرستان و در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر دورود واقع شده و همچون نگینی فیروزه ای آیینه تمام نمای آسمان آبی را در بین آبی زلال و خنک به معرض نمایش گذاشته است.
دریاچه گهر در منطقه حفاظت شده اشترانکوه در ارتفاع ۲ هزار و ۳۶۰ متری از سطح دریا قرار دارد که شامل ۲ بخش به نامهای گهر بزرگ و گهر کوچک یا گهر بالا و پایین است که وسعت دریاچه گهر بزرگ حدود ۱۰۰ هکتار و عمق دریاچه بین چهار تا ۲۸ متر و عرض آن بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر و طول آن یک هزار و ۵۰۰ متر است.
گفته می شود این دریاچه در اثر زمین لرزه ای بزرگ ایجاد شده باشد؛ چونکه این دریاچه روی گسل اصلی زاگرس قرار گرفته و به احتمال قوی جنبش گسل و بسته شدن دره ازطریق یک سنگ ریزش عظیم، عامل ایجاد آن شده است.

در گویش محلی، «گهر» به معنای آب جمع شده در گودی با عمق زیاد است ؛ میزان بارندگی سالانه در منطقه حدود ۹۳۱ میلمتر است که بیشتر به شکل بارندگی برف ثبت می شود که در فصول سرد سال، سبب یخ زدی سطح دریاچه می شود و مناظر بدیعی را پیشکش طبیعت گردها و گردشگران می کنند.
دریاچه گهر کوچک با وسعت تقریبی پنج هکتار، حدود ۲ کیلومتر با گهر بزرگ فاصله دارد؛ عمق این دریاچه به حدی کم است که با کمی دقت می توانید ماهی های کف آنرا مشاهده کرد و با این که شنا در دریاچه گهر وسوسه انگیز به نظر می آید، خطرآفرین است و می تواند منتج به مرگ شود. به این علت مدیریت مجموعه و اداره محیط زیست استان لرستان شنا در دریاچه گهر را ممنوع کرده اند.
آب دریاچه بوسیله رودخانه تاپله تامین می شود که آب شفاف و خیلی خنک آن در ابتدا به دریاچه کوچک و در ادامه با طی مسافتی کوتاه به دریاچه گهر بزرگ می ریزد؛ آب دریاچه نیز خیلی شفاف است؛ به صورتی که در بعضی جاها امکان دیدن کف آب و حتی رفت وآمد ماهی ها نیز وجود دارد و همین شفافیت سبب شده است که آب آن در بازتاب نور خورشید، به رنگ فیروزه ای درآید.
دریاچه گهر در ضلع غربی و شرقی دارای ساحل ماسه ای است و در دیگر نقاط ساحل صخره ای دارد؛ یکی از چشم اندازهای خارق العاده دریاچه رو به جنگلی انبوه است که در قسمت پایین و بالای دریاچه، جلوه ای باشکوه به آن بخشیده است.
آب این دریاچه تا حدی زلال است که در محلهای کم عمق میتوان کف دریاچه را به خوبی مشاهده کرد بدین سبب با وجود آب زلال، بستر سنگی و همینطور بازتاب نور، دریاچه گهر به رنگ فیروزه ای دیده می شود که این مساله یکی از جنبه های فوق العاده زیبای دریاچه به شمار می آید.
دریاچه گهر یکی از جلوه های طبیعی باارزش در منطقه اشترانکوه است که از دو بخش، یعنی گهر بزرگ و گهر کوچک، تشکیل شده است. آب سرریز شده از دریاچه بزرگ ابتدا وارد گهر کوچک می شود و سپس بوسیله دره های اشترانکوه جریان پیدا می کند و سرچشمه برخی رودخانه های فصلی منطقه را شکل می دهد.
سواحل گهر تلفیقی از بخش های صخره ای و ماسه ای است. قسمت های ماسه ای شرایط مناسبی برای شنا دارند و دریاچه بزرگ همینطور امکان قایق سواری را برای گردشگران فراهم می آورد. در مقابل، بخش قابل توجهی از گهر کوچک حالت باتلاقی دارد و عمق متوسط آن حدود دو متر است.

تنوع جانوری و زیستی منطقه گهر

مقدار آب موجود در دریاچه های گهر ارتباط مستقیمی با میزان بارش سالانه دارد. باران و برف، خصوصاً بارشهای زمستانی در ارتفاعات اشترانکوه، مهم ترین منابع تامین آب این دریاچه ها هستند. قسمتی از برف های ارتفاعات درون زمین نفوذ می کند و بعد از عبور از مسیرهای زیرزمینی، به دریاچه می رسد.
یکی از مهم ترین خصوصیت های گهر، نبود جاده ماشین رو تا خود دریاچه است. همین دشواری دسترسی سبب شده طبیعت منطقه تا حد زیادی بکر باقی بماند. مسیر رسیدن به دریاچه بیشتر برای کوهنوردان، طبیعت گردان و اشخاصی مناسب می باشد که آمادگی جسمانی کافی برای پیاده روی در مسیرهای کوهستانی دارند. در بعضی قسمت ها نیز امکان استفاده از چهارپایانی که توسط افراد محلی کرایه داده می شوند وجود دارد.
آب شیرین و زلال دریاچه و همینطور فاصله آن از مناطق شهری، محیط مناسبی به منظور زندگی گونه های مختلف جانوری بوجود آورده است. قزل آلا از شناخته شده ترین آبزیان گهر به حساب می آید و حضور این ماهی سبب شده ماهیگیری نیز به یکی از فعالیتهای مورد علاقه برخی گردشگران تبدیل گردد.

تنوع زیستی منطقه گهر خیلی قابل توجه است

بر اساس مطالعات انجام شده، ده ها گونه گیاهی بومی و انحصاری، بیشتر از ۶۰۰ گونه گیاه، ۵۳ گونه درخت و درختچه، ۴۵ گونه پستاندار، حدود ۳۰ گونه خزنده، ۱۹۵ گونه پرنده و پنج گونه دوزیست در این محدوده شناسایی شده اند. در کنار قزل آلا، جانورانی مانند لاک پشت و قورباغه نیز در محیط آبی منطقه دیده می شوند. قوچ و میش، بزکوهی، خرس قهوه ای، گرگ، روباه، گراز و خرگوش نیز همچون پستانداران این ناحیه هستند. در بین پرندگان نیز گونه هایی مانند کرکس، عقاب، کبک و شاهین مشاهده می شوند.
پوشش گیاهی اطراف گهر نیز از تنوع بالایی برخوردار می باشد و گونه هایی همچون بلوط، بید، بادام وحشی، پسته وحشی، سرو کوهی، زبان گنجشک، گون، آویشن و پونه کوهی در آن رشد می کنند. در فصل بهار و اوایل تابستان، زیبایی منطقه بیشتر می شود و گردشگران می توانند در راه رسیدن به دریاچه، گل های کوهی متنوعی همچون شقایق و لاله واژگون را تماشا کنند.

1405/07/14

10:34:11

5.0 / 5

تگهای خبر: آب , بارش , بارندگی , برند

این مطلب گل پیچ را می پسندید؟

(1)

(0)

تازه ترین مطالب مرتبط

نظرات بینندگان در مورد این مطلب

نظر شما در مورد این پست گل پیچ

نام:

ایمیل:

نظر:

سوال:

= ۴ بعلاوه ۳